Υψηλόβαθμο στέλεχος του ΥΠΕΝ απορρίπτει το ενδεχόμενο επιδότησης της κιλοβατώρας – Εντός των ημερών ανακοινώσεις για diesel και πετρέλαιο θέρμανσης – Νέο πλαίσιο για τα data center
Καμία ανάγκη για επιδότηση στην κιλοβατώρα δεν βλέπει, επί του παρόντος, η κυβέρνηση, παρά την ανοδική πορεία των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το μήνυμα που εκπέμπει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) είναι ότι οι καταναλωτές διαθέτουν ήδη εργαλεία για να προστατευθούν από τις διακυμάνσεις της αγοράς, με τα σταθερά, μπλε τιμολόγια να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση ετοιμάζει τις παρεμβάσεις για τα καύσιμα, με το πετρέλαιο θέρμανσης να αποτελεί την άμεση προτεραιότητα και τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται εντός των ημερών.
Καμία επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα
«Σήμερα δεν υπάρχει ανάγκη για επιδοτήσεις», ανέφερε χθες υψηλόβαθμο στέλεχος του ΥΠΕΝ, μιλώντας σε δημοσιογράφους, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης της κατάστασης εφόσον η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά συνεχίσει να αυξάνεται, π.χ. εάν ξεπεράσει τα 250 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh). Με τα σημερινά δεδομένα, πάντως, δεν υπάρχει κυβερνητική συζήτηση για στήριξη της κατανάλωσης μέσω επιδότησης στην κιλοβατώρα.
Ο παράγοντας του ΥΠΕΝ απέκλεισε, παράλληλα, την ύπαρξη σχεδιασμού για πρόσθετο κίνητρο προς τους καταναλωτές προκειμένου να στραφούν στα μπλε τιμολόγια
Η επιλογή που προκρίνεται είναι η αξιοποίηση των σταθερών τιμολογίων, το μερίδιο των οποίων έχει αυξηθεί και κινείται πλέον γύρω στο 32% καθώς σταδιακά οι καταναλωτές απομακρύνονται από τα κυμαινόμενα προϊόντα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) οι οικιακές παροχές με σταθερά τιμολόγια αυξήθηκαν από 1.695.697 τον περασμένο Ιανουάριο σε 1.879.013 τον Ιούνιο, καταγράφοντας άνοδο περίπου 183.000 μετρητών ή 10,8% το εξάμηνο.
Ο παράγοντας του ΥΠΕΝ απέκλεισε, παράλληλα, την ύπαρξη σχεδιασμού για πρόσθετο κίνητρο προς τους καταναλωτές προκειμένου να στραφούν στα μπλε τιμολόγια. «Στο επίδομα θέρμανσης πρέπει ως κυβέρνηση να βοηθήσεις. Στο ρεύμα ο καταναλωτής έχει την επιλογή να στραφεί σε κάποιο σταθερό τιμολόγιο», ήταν το στίγμα της κυβερνητικής προσέγγισης.
Το περιθώριο για νέες παρεμβάσεις, είτε στην ηλεκτρική ενέργεια είτε στη βιομηχανία, παραμένει περιορισμένο, σύμφωνα με την ίδια πηγή
Πάντως, είναι αξιοσημείωτο ότι η συγκεκριμένη στάση διατυπώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθούν να πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά για αύριο διαμορφώνεται στα 175,59 ευρώ/MWh, ενώ την περασμένη Τρίτη (22 Σεπτεμβρίου) είχε φτάσει τα 211,76 ευρώ/MWh, έναντι 76 ευρώ την αντίστοιχη ημέρα του 2025.
Το περιθώριο για νέες παρεμβάσεις, είτε στην ηλεκτρική ενέργεια είτε στη βιομηχανία, παραμένει περιορισμένο, σύμφωνα με την ίδια πηγή. «Τα περιθώρια δεν είναι απεριόριστα. Δεν βλέπετε ότι μεγάλες χώρες όπως οι ΗΠΑ δανείζονται με 5%; Αν δεν μπει δημοσιονομική πειθαρχία, η κατάσταση ξεφεύγει», ανέφερε, αναγνωρίζοντας ότι θα ήταν επιθυμητή η διάθεση περισσότερων πόρων για τη στήριξη της βιομηχανίας. Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί, όμως, λειτουργούν ως βασικός παράγοντας στον σχεδιασμό των μέτρων.
Η “τρύπα” στον λογαριασμό ΥΚΩ
Μια παρέμβαση που έχει ανακοινωθεί για να δώσει μια μικρή ελάφρυνση στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών αφορά τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), οι οποίες, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, θα μειωθούν κατά 50% από τον Ιανουάριο του 2027. «Θα θέλαμε να μειώσουμε τις χρεώσεις περισσότερο, αλλά κάνουμε αυτό που μπορούμε», σχολίασε το υψηλόβαθμο στέλεχος, συνδέοντας τη δυνατότητα ελάφρυνσης με την οικονομική κατάσταση του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ).
Ο λογαριασμός μέσω του οποίου καλύπτεται το υψηλότερο κόστος παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά (συγκριτικά με την υπόλοιπη χώρα), αλλά και άλλες υπηρεσίες, έχει συσσωρευμένο ιστορικό έλλειμμα περίπου 300 εκατ. ευρώ. Για την κάλυψή του έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό, με τα χρήματα να κατευθύνονται στους προμηθευτές.
«Θα θέλαμε να μειώσουμε τις χρεώσεις περισσότερο, αλλά κάνουμε αυτό που μπορούμε», σχολίασε το υψηλόβαθμο στέλεχος, συνδέοντας τη δυνατότητα ελάφρυνσης με την οικονομική κατάσταση του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ).
Η εικόνα του λογαριασμού, ωστόσο, έχει μεταβληθεί σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όπως επεσήμανε το στέλεχος του ΥΠΕΝ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, από έλλειμμα 135 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο επτάμηνο του 2025, το ισοζύγιο εμφανίζεται σήμερα μηδενικό.
Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό της μείωσης των χρεώσεων διαδραμάτισαν οι νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών. Η διασύνδεση της Σαντορίνης με το ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα εξοικονομεί περίπου 80 εκατ. ευρώ ετησίως από τις ΥΚΩ, καθώς θα περιοριστεί η ανάγκη κάλυψης του κόστους ηλεκτροπαραγωγής από πετρελαϊκές μονάδες. Σε συνδυασμό με τη διασύνδεση της Κρήτης, η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη δυνατότητα εξισορρόπησης του ΕΛΥΚΩ.
Το ενεργειακό επιτελείο της κυβέρνησης εκτιμά ότι ο Ειδικός Λογαριασμός αναμένεται να ισοσκελιστεί εντός του 2027, αφού συνυπολογιστούν η κρατική χρηματοδότηση και η εξοικονόμηση από τη διασύνδεση της Σαντορίνης. Στον σχεδιασμό, όπως υποστήριξε η ίδια πηγή, περιλαμβάνεται και το κόστος των εφεδρειών των πετρελαϊκών μονάδων της ΔΕΗ στα νησιά, οι οποίες θα παραμείνουν διαθέσιμες για την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Για την αποζημίωσή τους ο σχετικός μηχανισμός έχει προ-κοινοποιηθεί στην Κομισιόν με το ΥΠΕΝ να βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, χωρίς να έχει προσδιοριστεί ακόμη ο χρόνος ολοκλήρωσης της διαδικασίας.
Καύσιμα: Στο περίμενε οι ανακοινώσεις για ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης
Σε κάθε περίπτωση, η προτεραιότητα της κυβέρνησης μετατοπίζεται από το ρεύμα στο δεύτερο μέτωπο που πιέζει τα νοικοκυριά, δηλαδή στο κόστος των καυσίμων. Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει συγκεκριμένες παρεμβάσεις, με το επίδομα θέρμανσης και την επιδότηση στην αντλία να αποτελούν τους δύο άξονες του «πακέτου». Οι τελικές ανακοινώσεις αναμένονται εντός των επόμενων ημερών και σε κάθε περίπτωση πριν το τέλος του μήνα.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την προοπτική παρέμβασης στην αντλία, ώστε να περιοριστεί το κόστος για τους καταναλωτές, με το ντίζελ κίνησης να αποτελεί βασικό αντικείμενο της κυβερνητικής προσπάθειας
Όσον αφορά στο επίδομα θέρμανσης αφορά περίπου 1,2 εκατ. δικαιούχους, με δημοσιονομικό κόστος που σήμερα υπολογίζεται σε 173 εκατ. ευρώ. Η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε οριζόντια αύξηση του ποσού, χωρίς αλλαγές στα ισχύοντα εισοδηματικά κριτήρια χορήγησής του, ενώ το ύψος της ενίσχυσης θα εξακολουθήσει να συνδέεται με τις καιρικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Πέραν της συγκεκριμένης ενίσχυσης, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την προοπτική παρέμβασης στην αντλία, ώστε να περιοριστεί το κόστος για τους καταναλωτές, με το ντίζελ κίνησης να αποτελεί βασικό αντικείμενο της κυβερνητικής προσπάθειας. Το ακριβές ύψος και οι λεπτομέρειες των μέτρων παραμένουν υπό διαμόρφωση.
Στις συζητήσεις ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στα περιθώρια κέρδους της εμπορίας καυσίμων δίχως ακόμη να είναι σίγουρο εάν το μέτρο θα περιλαμβάνεται στις ανακοινώσεις
Στις συζητήσεις ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στα περιθώρια κέρδους της εμπορίας καυσίμων δίχως ακόμη να είναι σίγουρο εάν το μέτρο θα περιλαμβάνεται στις ανακοινώσεις. Στο ζήτημα των διυλιστηρίων, το ΥΠΕΝ κρατά διαφορετική στάση. Όπως εξήγησε το υψηλόβαθμο στέλεχος, η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους τους συνδέεται με το διεθνώς εμπορεύσιμο προϊόν της διύλισης και θα μπορούσε να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα και τη δυνατότητα εξαγωγών.
Αντίθετα, η εμπορία καυσίμων αποτελεί ξεχωριστό «άξονα», καθώς αφορά την εγχώρια αγορά και διαφορετικό επίπεδο της αλυσίδας εφοδιασμού. Και στην Ευρώπη, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η συζήτηση για τη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, περιορίζεται σε πέντε, έξι χώρες.
Όσο για το φυσικό αέριο αποτελεί ένα πεδίο παρέμβασης που εξετάζεται από το ΥΠΕΝ. Έχει πραγματοποιηθεί άσκηση για ενδεχόμενες επιδοτήσεις, πιθανώς με συμμετοχή της ΔΕΠΑ, χωρίς ωστόσο να έχει κλειδώσει κάποιο μέτρο.
Βιομηχανία: Μικρό το παράθυρο για στήριξη
Στο τραπέζι του ΥΠΕΝ παραμένει και η πιθανότητα ενεργοποίησης ενός ευρωπαϊκού εργαλείου στήριξης της βιομηχανίας, με τον δημοσιονομικό χώρο να αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για τις τελικές αποφάσεις. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης των επιχειρήσεων που πλήττονται από το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς ωστόσο να έχει καταλήξει ακόμη σε ένα νέο πακέτο μέτρων.
«Σήμερα αξιολογούμε τις ανάγκες των βιομηχανιών που δεν μπαίνουν στην αντιστάθμιση και αξιολογούμε πόσο βάρος μπορούμε να σηκώσουμε», ανέφερε το υψηλόβαθμο στέλεχος του ΥΠΕΝ, διευκρινίζοντας ότι η στήριξη θα εξαρτηθεί από τις δημοσιονομικές δυνατότητες.
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) προσφέρει τη δυνατότητα παρεμβάσεων στο ενεργειακό κόστος των ενεργοβόρων επιχειρήσεων. Με την προσθήκη του προσωρινού METSAF, η ένταση της ενίσχυσης θα μπορούσε να φτάσει έως και το 70% της μέσης ετήσιας τιμής χονδρικής.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης των επιχειρήσεων που πλήττονται από το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς ωστόσο να έχει καταλήξει ακόμη σε ένα νέο πακέτο μέτρων.
Η Ελλάδα, όπως τόνισε η ίδια πηγή, έχει αξιοποιήσει την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2, η οποία αφορά περίπου 40 επιχειρήσεις (με συνολικές καταναλώσεις περίπου 7 τεραβατώρες), σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν στη συζήτηση. Το βασικό ζήτημα, ωστόσο, αφορά τις επιχειρήσεις που παραμένουν εκτός του υφιστάμενου σχήματος.
Η ελληνική βιομηχανία ζητά την ενεργοποίηση του σχήματος CISAF/METSAF, προκειμένου να αποκτήσει ορίζοντα στήριξης τριετούς διάρκειας, αντίστοιχο με παρεμβάσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Σε κοινή ανακοίνωση 16 βιομηχανικών φορέων, επισημαίνεται ότι περισσότερες από 700 ενεργοβόρες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο από το ενεργειακό κόστος και ζητείται η άμεση αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων.
Η ελληνική βιομηχανία ζητά την ενεργοποίηση του σχήματος CISAF/METSAF, προκειμένου να αποκτήσει ορίζοντα στήριξης τριετούς διάρκειας, αντίστοιχο με παρεμβάσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών
Η κυβέρνηση εξετάζει τις ανάγκες των επιχειρήσεων που δεν καλύπτονται από την αντιστάθμιση, με το κόστος μιας ευρύτερης παρέμβασης να αποτελεί το βασικό ζητούμενο. Όπως υπογράμμισε το στέλεχος του ΥΠΕΝ, αναγνωρίζεται η ανάγκη στήριξης και αυτών των επιχειρήσεων με κατανάλωση περίπου 1 TWh, όμως σήμερα δεν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι για την κάλυψή τους. Σε κάθε περίπτωση, η ενδεχόμενη επέκταση του μέτρου δεν θα αφορά το σύνολο των περίπου 700 επιχειρήσεων, ανέφερε η ίδια πηγή.
Πρόσθεσε παράλληλα ότι, η ελληνική βιομηχανία έχει εξασφαλίσει τη δυνατότητα εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας χωρίς να απαιτείται η ταυτόχρονη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Η ρύθμιση άνοιξε χώρο για επενδύσεις σε μπαταρίες, με στόχο την καλύτερη διαχείριση του ενεργειακού κόστους, χωρίς να συνδέεται υποχρεωτικά η αποθήκευση με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.
Data centers: Αυστηρά φίλτρα για την ουρά των 6-7 GW
Τέλος, ο παράγοντας του ΥΠΕΝ αναφέρθηκε και στα data centers επισημαίνοντας ότι το ειδικό νομοθετικό πλαίσιο σύντομα θα θεσμοθετηθεί. Στόχος να ξεκαθαρίσει η ουρά των αιτημάτων σύνδεσης έργων, η οποία φτάνει τα 6-7 GW, όταν οι όροι σύνδεσης που έχουν ήδη χορηγηθεί για Κέντρα Δεδομένων αντιστοιχούν σε περίπου 1 GW. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο κυβερνητικός παράγοντας η νέα νομοθετική πρωτοβουλία θα προβλέπει αυστηρές εγγυητικές επιστολές και έλεγχο της οικονομικής φερεγγυότητας των επενδυτών, ώστε να προκρίνονται ώριμα και αξιόπιστα έργα.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα παρέκκλισης από τη χρονική προτεραιότητα εξέτασης των αιτημάτων, καθώς οι δύο Διαχειριστές του ηλεκτρικού συστήματος μεταφοράς ενέργειας και των δικτύων διανομής ρεύματος (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ) έχουν επισημάνει τα προβλήματα στα κορεσμένα δίκτυα. Το νέο πλαίσιο αναμένεται να τεθεί σύντομα σε διαβούλευση. Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των περιβαλλοντικών κριτηρίων, τα οποία, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, εξετάζονται σε παράλληλη διαδικασία.
Πηγή: ΟΤ